Terapia asistida por animais

 

A terapia asistida con animais é un recurso moi empregado polos profesionais nas intervencións con personas nunha situación de necesidade tanto física, como social ou laboral. O traballo con animais achega ós usuarios unha maior motivación e estimulación que non teñen na súa vida cotián.

Aínda que a terapia con animais existe desde hai tempo, o seu interese na actualidade ven por unha maior presenza nas publicacións científicas e nos medios de comunicación . Este punto de interese tivo en conta as relacións desta práctica coa terapia ocupacional, disciplina que, en moitas ocasións, apoiase na terapia asistida con animais para as intervencións cos usuarios, traballando nas actividades da súa vida diaria, así como nas súas relacións interpersonais.

A terapia asisitida con animais ten unha importante presenza na Facultade de Ciencias da Saúde da Universidade da Coruña, coa actividade desenvolvida pola profesora Adriana Ávila Álvarez, unha terapeuta especializada neste campo, que en moitas ocasións leva a cabo actividades coa colaboración de Octavio Villazala Roca, director do Centro Canino Montegatto.

 

 

Artigos

Andrew TB, Edney BA. Companion animals and human health: an overview. J R Soc Med. 1995; 88: 704-708.

Alonso Fernández Y. ¿Los animales fomentan la salud humana?: un análisis preliminar. Revista de psicología general y aplicada. 2000; 53 (4): 693-700.

Ávila Álvarez A, Torres Tobio G, Villazala Roca O, López-Cortón Facal A, Viana Moldes I [et al].Efectos de la terapia asistida con animales en personas con daño cerebral o lesión medular. Trauma. 2013; (24); 109-116.

Alvila Álvarez A. Terapia Asistida con Animales (TAA): una experiencia del equipo de investigación internacional en técnicas no farmacológicas (TAA, psicomotricidad, acciones recreatriva basda en la comunidad – ARBC-, musicoterapia e intevención del arte). TOG (A Coruña) [Revista en Internet]. 2011 [citado 10/02/2014]; Supl 7: p 146-155

Ballesteros Carmona M. Terapia ocupacional en el hospital de día psiquiátrico del Hospital Infanta Sofía. Terapia ocupacional. 2011;(56):16-24.

Barker SB, Dawson KS. The effects of animal-assisted therapy on axiety ratings of hospitalized psychiatric patients. Psychiatr Serv. 1998; 49: 797-801.

Garay Lauricia E. Terapia Asistida con animales de compañía. Revista Profesión veterinaria [Revista en internet]. 2009; Abril – Julio ; 71: [8 p.].

Gómez G. LF, Atehortua H. CG, Orozco Padilla SC. La influencia de las mascotas en la vida humana. Revista Colombiana de Ciencias Pecuarias. 2007;20(3):377-386.

González Ramírez MT, Landero Hernández R. Terapia asistida con animales como apoyo en la reestructuración cognitiva. Revista de Psicología Universidad de Antioquia. 2013; (5); 53-108.

Grandgeorge M, Hausberger M. Human-animal relationships: from daily life to animal-assisted therapies. Ann Ist Super Sanita. 2011; 47(4): 397-408.

Jofré Morales L. Visita terapéutica de mascotas en hospitales. Revista Chilena de Infectología. 2005; 22 (3) : 257-263.

Jorgenson J. Therapeutic use of companion animals in health care. J Nurs Scholarsh. 1997; 29 (3): 249-254

Martínez Abellán R. Atención a la diversidad y terapia asistida por animales: programas y experiencias en el medio penitenciario. Revista de Educación Inclusiva. 2009; 2(3):111-133.

Muñoz Lasa S, Máximo Bocanegra N, Valero Alcaidea R, Atín Arratibela M.A, Varela Donoso E,Ferriero G. Intervenciones asistidas por animales en neurorehabilitación: una revisión de la literatura más reciente. Neurología. 2013; 1-7. Epub 2013 Ene 22.

Sams M, Fortney E, Willenbring S. Occupational therapy incorporating animals for children with autism: a pilot investigation. Am J Occup Ther. 2006; 60(3):268-274.

Velde BP, Cipriani J, Fisher G. Resident and therapist views of animal-assisted therapy: implications for occupational therapy practice. Aust Occup Ther J. 2005; 52(1):43-50.

 

Traballos académicos

 

Bustamante Peñafiel AM, Cassis Phillips S, Inga San Martín P. Estudio del empleo de animales de compañía o mascotas como recurso en la estimulación del desarrollo de la empatía y habilidades sociales, en niños de 3 a 6 años de edad, que viven en la ciudad de Guayaquil [Tesis en Internet]. Ecuador: Universidad Casa Grande; 2004.

Couselo Ferreiro MA. La terapia asistida por animales de compañía en terapia ocupacional con personas afectadas por la Fibromialgia [Trabajo fin de grado]. A Coruña: Universidade da Coruña; 2012.

Fernández García A. Terapia asistida con animales como herramienta terapéutica en terapia ocupacional en usuarios con parálisis cerebral con rasgos autistas [Trabajo fin de grado]. A Coruña: Universidade da Coruña; 2012.

Filgueira Pérez M. Participación de las personas mayores en un programa de TAA en la Residencia gerontológica “Los Magnolios” para fomentar las relaciones sociales e interpersonales: la continuidad de la TAA en este centro [Trabajo fin de grado]. A Coruña: Universidade da Coruña; 2012.

Gómez Villar A. Percepción de la influencia del perro de asistencia en el desempeño ocupacional de las personas con lesión medular [Trabajo fin de grado]. A Coruña: Universidade da Coruña; 2013.

Souto Val B. Terapia ocupacional y terapia asistida por animales de compañía [Trabajo fin de grado]. A Coruña: Universidade da Coruña; 2009.

 

Libros

Los animales en la sociedad: hacia un nuevo modelo de convivencia. Barcelona: Fundación Purina; 1994.

Cusack O. Animales de compañía y salud mental. Barcelona: Fundación Purina; 1991.

Katcher AH. Los animales de compañía en nuestra vida: nuevas perspectivas. Barcelona: Fundación Purina; 1993.

Levinson BM. Psicoterapia infantil asistida por animales. Barcelona: Fundación Purina; 2006.

Medina Fernández MC, Vázquez Bejarano C, Mansilla Romero MT. Autismo: hacia la recuperación afectivo-social a través de terapia asistida por animales. Madrid : Instituto Nacional de Servicios Sociales; 1995.

Martínez Alcalde J. Gerontología. Barcelona : Fundación Purina; 2006. (Manuales de evaluación de la eficacia de la terapia asistida con animales; 1).

Ruckert J. Terapia a cuatro patas. Barcelona: Fundación Purina; 1994.

Serrano Ripoll MJ. Autismo. Sant Cugat del Vallès : Fundación Affinity; 2004. (Manuales de evaluación de la eficacia de la terapia asistida con animales; 2)

 

Páxinas web

Humanymal: terapia asistida por animales [Internet]. San Juan, Alicante: Humanymal; 2011 Nov 1.
[Es la primera consultora en España especializada en la implantación y gestión de programas de Terapia y educación asistida con animales (TEAA)].

Green chimneys [Internet]. Brewster, New York: Green Chimneys; c2014.
[Pionero de la terapia asistida con animales de granja, trabaja con niños y adolescentes con problemas emocionales y de aprendizaje].

Bittersweet: serving people with autism [Internet]. Whitehouse, OH: Bittersweet Inc.; c2013.
[Las granjas Bittersweet en Alemania, especializadas en la intervención con pacientes con trastornos del espectro autista, también en etapa adulta. Si bien el papel de los animales es más o menos intervencionista, se aprovecha el entorno rural de la granja y los quehaceres habituales en ella, como herramientas para la consecución de objetivos].

Fundación Affinity [Internet]. San Cugat del Vallés: Affinity Petcare.
[Es una entidad privada sin ánimo de lucro creada en 1987 por Affinity Petcare, S.A., cuya misión es "promover el papel de los animales de compañía en la sociedad"].

Portal de terapia y educación asistida por animales de compañía [Internet]. San Cugat del Vallés: Affinity Petcare; c2009

Escuela de Educación Canina DeMontegatto [Internet]. Oza dos Ríos, A Coruña: Centro Canino DeMontegatto; 2010 Sep.
[El Centro Canino DeMontegatto cuenta con un equipo de cualificados profesionales expertos en educación canina, todos ellos con el título de Educador-Instructor Canino que otorga la Xunta de Galicia. La escuela está dirigida por Octavio Villazala Roca].

 

Vídeos

Perros de terapia asistida Centro Canino DeMontegatto [Vídeo en Internet] 2012 Mayo 18.

Entrevista Octavio Villazala [Vídeo en Internet]. 2012 Agosto 6.

Un profesor de cuatro patas [Vídeo en Internet]. V Televisión; 2013 Mar 29

Los perros mestizos son fantásticos coterapeutas” [Vídeo en Internet]. IdealTV.es; 2013 Octubre 27.

Doctor animal [Vídeo en Internet]. RTVE, El escarabajo verde; 2011 Enero 21.

Una terapia muy animal” [Vídeo en Internet] 2008 Mar 19

 

Colaboraron neste punto de interese as bolseiras Noelia Pedrosa Geada, María Moreno Santolaya e Noelia Barros Peteiro.