Á obra de Juan Villanueva, máxima cota do neoclasicismo hispano, seguiu o obrigado paréntese da guerra da Independencia. Anos despois continuaríanse dúas correntes, unha austera ou xélida e outra pintoresca e arqueolóxica, duas linguaxes difundidas dende a Academia a través das pequenas obras que se podía permitir un país arruinado pola guerra. A excepción surdiu en Galicia, coa construcción dun gran templo neoclásico en 1816, a Colexiata de Vigo, obra proxectada polo arquitecto Melchor de Prado Mariño, coa que a arquitectura galega emprendeu un camiño artístico rexido pola máis estricta ortodoxia oficial.

Na obra viguesa, a pegada de Villanueva é palpable, cunha planta case idéntica á dun proxecto de basílica non construído do arquitecto madrileño. A fachada, polo contrario, afástase das solucións do século XVIII, para defini-lo novo tipo de fría composición que se repatirá nos novos tempos da primeira metade do século XIX. Unhas fachadas de rigorosa ordeación modular e xeométrica, con planos lixeiramente resaltados nos que destacan ou se rehunden cadrados, fornelas e medallóns lisos. A Colexiata de Vigo utiliza a orde toscana nas súas columnas o que lle proporciona un porte monumental, acentuado por altos e voluminosos plintos cúbicos. Este purismo clásico, tan alleo ó galego, é o resultado da evolución dos postulados racionalistas da Ilustración, cara a un pragmatismo obsesionado coa composición codificada. As fiestras trátanse como simples perforacións nas bóvedas e nos muros, a pilastra case desaparece, chegándose a unha situación de tensa frialdade emocioal.
 

   

   

Dpto. de Composición.  Universidade da Coruña.