Santa María de Cambre.
 
Fotografía de Sta. Mª de Cambre. Vista posterior. Igrexia monacal de tres naves, cruceiro e deambulatorio con cinco capelas arredor da maior.

A pesar da confluencia de elementos románicos e protogóticos como o deambulatorio, o templo pode encadrarse entre as obras do século XII, en pleno estilo Románico. Deste período conserva a súa estructura de muros con estribos, arcos faxóns e formeiros e a fachada principal, todo iso en cantería de granito.
 
As capelas absidiais de planta semicircular cóbrense con bóvedas de cascarón ou cuarto de esfera, sobre nervios con clave colgante, comunicándose coa xirola por arcos apuntados. O teitume de madeira apóiase no entramado de arcos de medio punto peraltados, elevados á súa vez sobre columnas pegadas ós piares.
 
No tramo central da fachada encóntranse tres elementos singulais: a espadana, o rosetón románico con arquiños de ferradura e a bela portada co Agnus Dei no tímpano, catro columnas acodilladas nas xambas e enmarcándoo todo as arquivoltas semicirculares, traballadas con pequenas flores e animais fantásticos.

Moi estudiada polos historiadores, datan a fundación do Mosterio na Alta Idade Media, coñecéndose documentos do ano 942. A igresia foi levantada sobre unha antiga ermida mercé á poderosa familia Traba, sendo o seu constructor Miguel Pérez, quen deixou tallado nos perpiaños o seu nome e o ano 1194.
 
 

 Detalle fachada. Alzado. Sección lonxitudinal.
 Planta. Sección transversal. Perspectiva.
 

Dpto. de Composición. 
Universidade da Coruña.

Torre de Hécules.Iglesia de San Francisco de Betanzos.